Auteur Archief

Ceylan Soylemez

Ceylan heeft een bachelor Psychologie afgerond aan Universiteit Leiden en studeert momenteel Artificial Intelligence aan Universiteit Utrecht. Ceylan is heel sportief. In het verleden heeft ze getennist. Tegenwoordig is ze serieus bezig met competitiekarate (kumite). Het mentale aspect van sport is haar dus zowel vanuit studie als praktijk zeer bekend.

De magie van sportdrank

Slim Tennis Sportdrank

Overal wordt het ons aangepraat. Sportdrankjes in alle kleuren van de regenboog die speciaal ontworpen zijn om ons die extra boost te geven en dat het de ideale dorstlesser is na de match. Maar moeten we dat geloven? Helpen sportdranken ons echt om het beste uit onszelf te halen of is het onzin waarmee bedrijven ons geld willen aftroggelen?

Een van deze sportdranken is Gatorade. Wellicht heb je hun reclame gezien. Gatorade is één van de bekendste namen als het gaat om sportdrank. In dit reclamespotje zijn er allerlei (bekende) atleten te zien die hard trainen; tennissers, basketballers, boksers en ga zo maar door. Het reclamespotje heet dan ook heel toepasselijk Hard Work. Aan het einde van hun trainingssessie grijpen ze allemaal naar een sportdrank. Het spotje begint en eindigt met de slogan Winning is, waarna er op het einde de Gatorade logo in beeld komt. Met hard werken en trainen kom je er en Gatorade is er om je daarbij te helpen. Om je te helpen naar de overwinning.

Sportdrank onderzoek

Sportdranken, of koolhydraat-elektrolyt drankjes, zijn bedoeld om de hydratatie te handhaven en elektrolyten te herstellen. Dit in tegenstelling tot de zogenaamde energiedrankjes die cafeïne bevatten. Om te kijken of deze dranken echt voor een verschil zorgen zijn er uiteraard onderzoeken uitgevoerd om deze vraag te beantwoorden. In het onderzoek van Roberts, Tarpey, Kass, Tarpey & Roberts (2014) deelden zij fietsers op in twee groepen. Beide groepen deden drie sportactiviteiten van 2,5 op 50% maximaal vermogen, gevolgd door een 60 kilometer fietsprestatietest. Bij één groep kregen de deelnemers sportdrank en bij de andere groep een placebo (gearomatiseerd water wat smaakt als een sportdrank).

Wat blijkt? Er waren verschillen gevonden tussen de twee groepen. De sportdrank verbetert vloeistoftoediening, wat een voordeel kan geven aan individuen tijdens aanhoudende intensiteit van een training dan wel een wedstrijd. Volgens dit onderzoek kan het dus verstandig zijn om sportdrank te drinken tussen het sporten door.

Er zijn ook onderzoeken uitgevoerd met tennissers. In het onderzoek van Brink-Elfegoun et al. (2014) lieten zij tennissers een aantal tennistoernooien spelen met meerdere opeenvolgende wedstrijden afgewisseld met korte herstelperiodes. Er werd gedronken voor de match, tijdens en erna om te kijken of er sprake was van een daling van fysieke prestaties in vergelijking met deelnemers waar er alleen water werd gedronken. Ook hierbij werd er gebruik gemaakt van twee groepen deelnemers; de experimentele die sportdrank dronk en een controlegroep die water dronk.

Voor wat betreft het onderlichaam toonden de resultaten aan dat het spelen van drie gesimuleerde tenniswedstrijden in een periode van zesendertig uur niet aanzienlijk de fysieke prestaties verlagen. Opeenvolgende wedstrijden afgewisseld met korte herstelperiodes hadden echter wel een invloed op het bovenlichaam, met name de triceps brachii. Deze waren meer vermoeid bij de groep die water dronk dan de groep die sportdrank dronk. Wederom een indicatie dat sportdrank de prestatie kan beinvloeden, al blijft het tot een positieve invloed op de triceps bij opeenvolgende wedstrijden.

De keuze is aan jou

De twee onderzoeken hierboven genoemd wijzen uit dat sportdrank onder bepaalde omstandigheden een positief effect kan hebben op fysieke prestaties. Maar de omstandigheden bij deze onderzoeken waren vrij specifiek. In de sportwereld is er een discussie gaande omtrent het nut van sportdrank. De ene groep zegt dat het wel werkt en een andere beweert weer van niet. Het zijn niet alleen wetenschappers die onderzoeken uitvoeren, maar ook sporters zelf en coaches. De een zweert erbij de ander vindt het maar chemische troep.

Uiteindelijk is de keuze aan jou. Probeer het uit en kijk wat het met je doet. Verwacht in ieder geval geen wonderen. Het belangrijkste is dat je er een routine en ritueel om bouwt en het drinken als een mentale rust- en herstelfactor ziet. Richt je voornamelijk op gezonde voeding, hard trainen en je mentale overtuiging. Want dat is uiteindelijk veel sterker dan water en/of sportdrank.

Wat zijn jouw ervaringen met sportdrankjes? Zorgden ze voor een extra boost of waren ze niet meer dan een zoete dorstlesser? Deel jouw ervaringen door hieronder een reactie achter te laten.

Referenties

J.D .Roberts, M.D. Tarpey, L.S. Kass, R.J. Tarpey & M.G. Roberts (2014).Assessing a commercially available sports drink on exogenous carbohydrate oxidation, fluid delivery and sustained exercise performance
T. Brink-Elfegoun, S. Ratel, P. Leprêtre, L. Metz, G. Ennequin, E. Doré, V. Martin, D. Bishop, N. Aubineau, J. Lescuyer, M. Duclos, P. Sirvent & S.L. Peltier (2014).Effects of sports drinks on the maintenance of physical performance during 3 tennis matches: a randomized controlled study

Choking, wat doe je eraan?

Slim Tennis Choking

Daar sta je dan. Zo meteen begint de wedstrijd waar je zo hard voor hebt getraind! Je hebt één kans. Vervolgens komt het moment – de wedstrijd begint, maar ineens gaat het mis. De spanning wordt teveel; je verstijft, je kracht verdwijnt, je bent bang om te falen waardoor je juist faalt. Uiteindelijk presteer je ver onder je niveau en lijkt je training bijna voor niks geweest. Wat gebeurde er nou?

Dit fenomeen staat in de sportwereld bekend als choking. Choking ontstaat wanneer atleten onderpresteren door druk ondanks een hoge motivatie voor succes. Zelfs de beste atleten overkomt dit. Neem bijvoorbeeld Dan O’Brien, een decatleet. Hij heeft dit helaas moeten meemaken tijdens de Olympische Spelen van 1991. Ondanks zijn eerdere topprestaties lag hij er snel uit. Hij onderprestreerde door de druk. Dit is een van de bekendste choking-incidenten geworden in de sportwereld.

Wat veroorzaakt choking?

Wat maakt het verschil tussen chokers en niet-chokers? Universiteit Utrecht en Universiteit Nijmegen hebben onderzoek gedaan naar dit vraagstuk (Bijleveld & Veling, 2014). Zij dachten dat dit te maken had met het werkgeheugen. Het werkgeheugen is een tijdelijke opslagplaats in de hersenen. Je gebruikt dit als je een taak aan het uitvoeren bent, zoals wanneer je tijdens het autorijden onthoudt wat je net in je achteruitkijkspiegel hebt gezien.

Bijleveld en Veling (2014) dachten dat druk de functionaliteit van het werkgeheugen verstoort. Het werkgeheugen is cruciaal tijdens het uitvoeren van taken onder druk en concentratie. Het stelt de atleet in staat snelle beslissingen te nemen en daarmee effectief te zijn. Dit is cruciaal voor (sportieve) prestaties, en dus erg handig tijdens een wedstrijd!

In het onderzoek is er gekeken naar het verschil in prestatie van competitieve tennissers tijdens beslissende en niet beslissende sets. Wat blijkt? De tennissers met een groter werkgeheugen presteren relatief beter tijdens beslissende wedstrijden tegenover tennissers met een kleiner werkgeheugen. Deze bevindingen laten zien dat prestaties kunnen worden voorspeld uit het effectief gebruik van het werkgeheugen. Het suggereert dat het werkgeheugen het onderscheid maakt tussen chokers en niet-chokers.

Choking verhelpen

We weten dus waar het aan ligt en wat het verschil maakt. Maar het belangrijkste is: Wat kan je er aan doen? Er zijn verschillende manieren om hiermee om te gaan.

Zoek afleiding! Overanalyseren is een grote boosdoener want daarmee ben je geneigd je zorgen te maken over falen en te gaan choken. Er wordt een poging gedaan om alle aspecten te controleren voor succes, maar ironisch genoeg zorgt dit juist voor een tegenslag waardoor je slechter presteert.

Je kan jezelf afleiden door bijvoorbeeld te letten op irrelevante details, zoals het gravel van de tennisbaan, in je eigen handen te knijpen of zelfs te zingen. Mediteren helpt ook, al is het maar 10 minuten voor de wedstrijd. Een kort dutje nemen kan ook helpen tegen het over analyseren, maar pas op dat je niet in een te diepe slaap komt want anders ben je te vermoeid en verward om überhaupt nog iets te doen.

Wat betreft de decatleet, Dan O’Brien, hij heeft een boek geschreven genaamd Clearing Hurdles: The Quest to Be The World’s Greatest Athlete. Gelukkig kan hij tegenwoordig om het choke-incident lachen. Uiteindelijk heeft hij later alsnog goud gewonnen. Het neerzetten van sportieve prestaties (en heel veel andere dingen in het leven) is vallen en opstaan, en het overwinnen van hindernissen.

Hopelijk kunnen wij tennissers ook iets leren van Dan O’Brien in het omgaan met choking. Heb jij een bijzonder choking incident meegemaakt. Deel het met ons. Delen is het beste manier om het te verwerken. Laat hieronder een reactie achter.

Referenties

E. Bijleveld, H. Veling (2014) Separating Chokers From Nonchokers: Predicting Real-Life Tennis Performance Under Pressure From Behavioral Tasks That Tap Into Working Memory Functioning