Auteur Archief

Ellen Weghorst

Ellen studeert psychologie aan de universiteit Leiden en zit nu in het tweede jaar van haar opleiding. Ze is daarnaast vrij actief bij haar studievereniging en zit ook in een commissie. In haar vrije tijd tennist ze graag, en schrijft zo nu en dan met plezier een artikel voor Slim Tennis.

Lichaamstaal in het Tennis – Ga jij er bewust mee om?

Lichaamstaal omvat al het non-verbale gedrag, zoals de lichaamshouding en gezichtsuitdrukking van iemand. Tijdens een wedstrijd kan de lichaamstaal van een speler veelzeggend zijn. Je geeft een teken af aan de tegenstander en het heeft eveneens effect op jezelf. Toch besteden maar weinig spelers aandacht aan hun lichaamstaal op de baan. Hoog tijd om hier eens bij stil te staan.

De lichaamstaal van spelers is over het algemeen afhankelijk van hoe spelers staan te tennissen. Wanneer een speler aan de verliezende hand is en niet goed staat te spelen valt dat meestal aan de lichaamstaal af te lezen. Schouders die hangen, een chagrijnig gezicht, een langzaam tempo etc. Dit is een automatische reactie als je er even doorheen zit. Maar het beeld dat je uitstraalt naar de tegenstander is niet bepaald intimiderend. Het kan je tegenstander een extra boost geven wat hij goed kan gebruiken om de wedstrijd af te maken. En dit is nu juist wat je wilt voorkomen.

Intimideren van de tegenstander

Het uitstralen van een positieve en krachtige lichaamstaal kan intimiderend zijn voor de tegenstander. Kijk bijvoorbeeld naar de uitstraling van Rafael Nadal of Serena Williams. Wanneer zij de baan op komen hebben ze gelijk een streepje voor: de kracht en het zelfvertrouwen dat ervan afstraalt is tamelijk intimiderend.

Niet alleen een krachtige uitstraling maar ook een rustige uitstraling zoals die van Roger Federer heeft zo zijn voordelen. Het is belangrijk dat wat je uitstraalt positief is. Laat negatieve emoties niet zien. Ben je boos of gefrustreerd, houd dit dan voor jezelf. Ook wanneer je tijdens de wedstrijd vermoeid begint te worden is het beter om dit zo min mogelijk te laten zien aan de tegenstander.

Daarnaast is gebleken dat winnaars van een wedstrijd doorgaans sneller lopen tijdens de wedstrijd dan verliezers. Zorg er daarom voor dat je het tempo erin houdt tussen de punten door. Loop vlot en met zelfvertrouwen rond op de baan.

Het effect van lichaamstaal op jezelf

Het uitstralen van positieve of negatieve lichaamstaal kan ook effect hebben op jezelf. Uit onderzoek blijkt dat wanneer je een krachtige houding aanhoudt er meer testosteron en minder cortisol wordt aangemaakt (Carney, Cuddy & Yap, 2010). Een verhoogd testosteronniveau wordt geassocieerd met een adaptieve (gepaste) reactie op uitdagingen. Een verlaagd cortisolniveau zorgt voor een verlaagd stressgevoel en minder spierafbraak. Deze omstandigheden kunnen net zorgen voor dat extra stapje in de goede richting.

Ben je zelf wel eens bewust van je eigen lichaamstaal? Zo ja, op wat voor manier ga je hiermee om? Laat hieronder een reactie achter.

Referenties

D.R. Carney, A.J.C. Cuddy, A.J. Yap (2010).Power posing: brief nonverbal displays affect neuroendocrine levels and risk tolerance. Psychological Science, 21, 1363-1368.

Supporters langs de kant: irritant of een helpende hand?

Tennis Supporters

Supporters die je staan aan te moedigen tijdens de wedstrijd kunnen je net dat ene steuntje in de rug geven. Ze kunnen als emotionele buffer tegen negatieve emoties dienen wanneer het even tegen zit op de baan. Het hebben van supporters kan goed zijn voor je zelfvertrouwen. Helaas heeft niet iedereen hier profijt van en geldt dit niet in iedere situatie. Wat is de valkuil? En wie hebben er het meest last van?

Gevolgen van supporters langs de kant

Spelers vinden het over het algemeen vaak leuk wanneer er supporters staan mee te kijken tijdens de wedstrijd, maar het wordt lang niet altijd geassocieerd met een beter resultaat. Supporters kunnen hoge verwachtingen hebben van de spelers waardoor het alleen maar moeilijker kan lijken voor een speler zijn of haar doel te bereiken.

Door het oplettende oog van de supporter(s) kan een speler bewuster worden van zichzelf en zijn of haar spel. Zelfbewustzijn kan zorgen voor een verhoogde concentratie op het eigen spel, maar kan bij spelers met weinig zelfvertrouwen ook leiden tot het dichtklappen van de speler. Daarnaast is een speler soms angstiger tijdens de wedstrijd wanneer er supporters aan de kant zitten mee te kijken.

Persoonlijke verschillen en supporters

Voor de één kunnen supporters een boost zijn voor het zelfvertrouwen, maar voor de ander is het verstandiger om de aanmoedigingsploeg thuis te laten. Supporters langs de kant van spelers die weinig vertrouwen hebben in het feit dat ze succesvol kunnen zijn, kunnen zelfs negatieve effecten hebben op de prestaties. Dit komt doordat de druk voor de spelers om goed te presteren hoger wordt.

Uit ander onderzoek dat is gedaan bij tafeltennis, blijkt dat de prestatie van extraverte personen wordt verbeterd wanneer er supporters aanwezig zijn, terwijl de prestatie van introverte mensen juist aanzienlijk afnamen. De mindere prestatie van de introverten kan worden veroorzaakt door een te hoog stressniveau, maar ook doordat ze worden afgeleid door het publiek.

Omgaan met de negatieve effecten van supporters

Merk je dat je zelf minder presteert wanneer er supporters aanwezig zijn? Wees gerust. Er zijn manieren om hiermee te leren omgaan. Een goede voorbereiding voor een wedstrijd kan spelers bijvoorbeeld helpen om met de druk van supporters om te gaan.

  • In de voorbereiding kun je voor jezelf bedenken welke acties je gaat ondernemen wanneer je merkt dat je door het publiek bent afgeleid.
  • Het gebruiken van ademhalingstechnieken kan helpen om de aandacht terug te brengen naar jezelf.
  • Een andere manier om de aandacht te verleggen is het gebruik van een bepaald woord dat je herinnert aan jouw taak. Dit kan een bepaald woord zijn (bijvoorbeeld anticiperen) dat je telkens in de trainingen en in wedstrijden voor jezelf opnoemt en herhaalt om de concentratie te behouden.
  • Daarnaast is het soms ook een kwestie van tijd om te wennen aan supporters langs de kant. Spelers leren ervan om met de negatieve effecten van supporters om te gaan door ervaring.

    Heb jij een goede manier voor jezelf bedacht om met de druk van supporters langs de kant van de baan om te gaan? Deel het met ons! Laat hieronder een reactie achter.

Imitatie op de tennisbaan?

Imitatie bij tennis

We hebben er allemaal wel eens mee te maken gehad: je beste wedstrijden speel je tegen goede tegenstanders, en je slechtste spel speel je tegen de mindere tegenstanders. Het lijkt wel alsof je je niveau aanpast aan je tegenstander.

Wanneer je tegen een goede tegenstander beter gaat spelen is dit natuurlijk alleen maar positief, maar als je laat meeslepen in het slechte tennis van je tegenstander is dit geen goede zaak. Je prestaties gaan achteruit en het spelplezier verdwijnt.

Hoe komt het eigenlijk dat je zo anders speelt tegen verschillende tegenstanders? En hoe zorg je ervoor dat je een goede wedstrijd speelt wanneer je tegen een mindere tegenstander speelt?

Verklaring van het imitatie effect

Het aanpassen van je spelniveau aan de tegenstander gebeurt vaak onbewust en automatisch. Zou dit een vorm van imitatie kunnen zijn? Onderzoek heeft aangetoond dat mensen een sterke neiging hebben om anderen te imiteren wanneer ze met elkaar in contact zijn. Emoties, gezichtsuitdrukkingen, gebaren en dergelijke worden allemaal automatisch geïmiteerd. Een verklaring voor dit fenomeen is nog altijd niet gevonden. Het imiteren van een ander, zou ervoor kunnen zorgen dat de ander je leuker vindt of dat je onbewust imiteert om een positieve indruk achter te laten.

In een situatie waarbij mensen met elkaar concurreren (zoals bij tennis) is deze verklaring voor imitatie onwaarschijnlijk. Toch wordt het idee van imitatie in concurrerende situaties door enkele onderzoeken ondersteund. In het onderzoek van Naber, Pashkam en Nakayama (2013), wordt een vorm van imitatie aangetoond in een competitief spel.

Wanneer de tegenstanders van het spel een tijdje op een lager niveau speelden, presteerden de deelnemers van het onderzoek eveneens minder. Terwijl de deelnemers juist beter presteerden (zonder dat ze het zelf door hadden) wanneer de tegenstanders een tandje bijzetten. Dit onderzoek doet vermoeden dat imitatie ook een rol kan spelen in de sport. Verder onderzoek is noodzakelijk om dit te bevestigen.

Imitatie voorkomen

Ondanks dat het imiteren van het spel van je tegenstander automatisch gebeurt, is er vast een manier die voor jou helpt om je niet te laten meeslepen in slecht spel. Het is uitvinden wat jou helpt, maar hieronder enkele tips om je eigen spel en niveau te blijven spelen.

  • Zorg ervoor dat je geconcentreerd bent gedurende de punten.
  • Moedig jezelf aan. Bijvoorbeeld door middel van positieve zelfspraak.
  • Richt je op je eigen spel en niet op dat van de tegenstander.
  • Stel doelen. Het stellen van specifieke en haalbare doelen zorgt ervoor dat je aandacht gericht wordt op je eigen spel en prestaties. Hierdoor haal je de aandacht voor de tegenstander weg. Lees ook het artikel van Jelle van Haaren over het stellen van doelen.

Ondervind je zelf ook wel eens negatieve effecten van imitatie? Laat ons weten hoe jij ermee omgaat. Laat hieronder een reactie achter. We zijn benieuwd hoe vaak dit eigenlijk voorkomt.

Referenties:

Naber, M., Pashkam, M. V., Nakayama, K. (2013). Unintended imitation affects success in a competitive game. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America, 110, 20046-20050.