Auteur Archief

Eveline van Beelen

Eveline is 21 jaar en studeert Kinder- en Jeugdpsychologie aan de Universiteit van Leiden. Tevens doet ze het bestuur van studenten tennisvereniging Qravel in Leiden. Ze tennist al meer dan 10 jaar met plezier. Ze vindt zichzelf fanatiek. Ze traint twee keer per week en is vaak bezig met mentale aspecten van tennis. Ze brengt deze mentale kennis graag via Slim Tennis over aan haar lezers.

Concentratie – Weet jij waarop te concentreren?

Concentratie - Novak Djokovic

Als je zelf tennist, hoor je vast wel eens de kreten Concentreer je! of Probeer wat meer te focussen! tijdens de training. Concentratie en focus zijn dan ook essentieel voor goed tennisspel, maar wat is het nu precies en hoe kun je het verbeteren?

Wat is concentratie precies?

Concentratie is het richten van de aandacht op 1 specifiek ding. Het is een samenkomst van aandacht in één punt. Je kunt je aandacht verdelen over verschillende onderwerpen, maar het kan ook gericht zijn op 1 punt. Dát is concentratie. Zodra je geconcentreerd bent op iets, kun je datgene beter doen. Het is als een camera die scherpstelt. Onderdelen van concentratie zijn focus en aandacht.

In het tennis, en andere sporten, is concentratie heel erg belangrijk. Een verlies van concentratie kan grote invloed hebben op de prestaties. Daar tegenover kan een speler die geconcentreerd is zijn spel optimaliseren en goed presteren. De meeste problemen met concentratie ontstaan doordat tennissers de aandacht niet op de juiste manier kunnen richten of doordat ze worden afgeleid (door zichzelf of door mensen langs de kant).

Psycholoog Robert Nideffer heeft een model over concentratie opgesteld en vond vier soorten concentratie:

  • Extern breed – na het slaan van de bal je tegenstander in de gaten houden, bekijken waar de bal landt, plek in het veld, etc.
  • Extern smal – op het moment dat de bal wordt geslagen is er volledige focus op de bal
  • Intern breed – nadenken over de speelstrategie voor de wedstrijd
  • Intern smal – het visualiseren van de service voordat deze wordt geslagen

De effectiviteit van een tennisser is afhankelijk van hoe gemakkelijk diegene van de ene naar de andere soort concentratie kan switchen.

Concentratie verbeteren

Je kunt concentratie trainen en verbeteren, maar hoe doe je dat? Hier een aantal tips:

  • Wees bewust van wat je denkt. Hoe eerder je beseft dat je aandacht niet meer zo geconcentreerd is, des te eerder je actie kunt ondernemen.
  • Probeer je gedachten leeg te maken: probeer negatieve en neutrale gedachten niet toe te laten. Dit vereist oefening. Toptennissers kun simpelweg stoppen met denken, maar dit heeft wel veel oefening gevergd. Als je merkt dat er onnodige gedachten komen, probeer deze dan te negeren of ze te vervangen met gedachten die positief en direct relevant zijn voor je spel.
  • Focus op de bal en probeer dit zo goed mogelijk te doen. Volg het merk op de bal of kijk naar de rotatie.
  • Positieve zelfspraak kan ervoor zorgen dat je gefocust blijft. Verzin een zin of woord wat bijdraagt aan je concentratie.

Wat vind jij van deze tennistip? Kun je er iets mee? Laat het ons weten. Laat hieronder een reactie achter.

Referenties:

Robert M. NidefferGetting Into The Optimal Performance State

Momentum: kunnen omslagpunten in de wedstrijd gestuurd worden?

In veel wedstrijden op zowel top- als amateurniveau kun je een omslagpunt in de wedstrijd zien. Een speler verliest de 1e set en de 2e set en plotseling in de 3e set hervindt hij zich en wint ineens de volgende drie sets op rij. Er lijkt een plotse verandering plaats te vinden en de speler die voor stond heeft ineens het omkijken naar zijn of haar voorsprong. Hoe kan dit?

Zo’n omkeerpunt is een omslag van het momentum. Het momentum is het gevoel dat iets voor de wind gaat, of juist niet. Dit momentum is altijd aanwezig in een wedstrijd en deze is controleerbaar. Het is dus een belangrijk aspect in een wedstrijd en kan bepalend zijn.

Duidelijke momentum-omslagpunten

Bij sommige spelers is het duidelijk hoe zij in een positief momentum proberen te blijven of komen. Zo probeert Rafael Nadal dit te doen door zijn rituelen. Hierdoor blijft hij in een flow. Sommige tegenstanders van Nadal proberen hem hier juist uit te halen door zijn rituelen te doorbreken. Kijk hier bijvoorbeeld hoe Lukas Rosol een waterflesje van Nadal bewust omver slaat bij de wissel. Zoiets kan ervoor zorgen dat iemand uit z’n momentum raakt.

Maar spelers kunnen ook op andere manieren het momentum keren: tijdens de finale van de Australian Open sloeg Murray’s momentum op een opvallende manier om. Murray stond een set voor en was nu aan het serveren in de tie-break van de 2e set. Halverwege de tiebreak vloog er een veertje over het veld, in de buurt van Andy Murray en het trok zijn aandacht. Hij haalt het veertje weg, maar slaat vervolgens dubbele fouten en verliest de set. Na dit moment lukt het hem niet meer om in het positieve momentum te raken en verliest Murray de wedstrijd.

Momentum beïnvloeden

Momentum wordt beïnvloed door situationele en persoonlijke factoren. Een positief momentum ontstaat wanneer een speler het gevoel heeft de wedstrijd te controleren; alles lijkt voor de wind te gaan. Dit kun je proberen te bereiken door met een volledige focus aan de wedstrijd te beginnen. Een negatief momentum ontstaat wanneer een speler gaat twijfelen aan zijn kunnen en negatieve gevoelens gaat krijgen. Het is moeilijk om hieruit te komen wanneer het begint. Tips om een positief momentum te bereiken/behouden:

  • Behoud gedurende de hele wedstrijd een positieve lichaamshouding.
  • Vertel jezelf waar je goed in bent, en wat ervoor gezorgd heeft dat je daar nu staat.
  • Visualiseer je doel: je speelt zoals je van plan bent en je wint.
  • Blijf gefocust, ook wanneer het even iets minder goed gaat. En zeker tijdens de punten waarop je voelt dat de tegenstander scherper is of dat jij iets minder aan het spelen bent.
  • Vind manieren die voor jou werken om tijdens zware punten mentaal sterk te blijven.

Oefen dit bewust, en je zult het verschil merken!

Wie van de toppers is volgens jou goed in het sturen van momentum? En hoe doet hij of zij dat? Laat hieronder je antwoord achter.

Anticiperen en het voorstellingsvermogen

Belang van Anticiperen - Slim Tennis

Het volgende is vast herkenbaar: Ik probeer de slag precies te slaan zoals de trainer het heeft uitgelegd, maar het mislukt de hele tijd. Als ik focus op iets wat ik moet doen, vergeet ik iets anders wat ik ook moet doen. Wat is hieraan te doen?

Anticiperen

Een belangrijk onderdeel van het tennis is het inschatten wat de andere speler gaat doen, zodat je hierop kunt anticiperen. Daarom is het voorstellingsvermogen van een speler erg belangrijk in het tennis. Als je dit goed kunt, kun je effectief tennissen. Je kunt dan de actie van de tegenstander visualiseren en daarop anticiperen door de juiste techniek te kiezen om je tegenstander aan te pakken. Door veel te trainen kun je leren de juiste tactiek en techniek te kiezen.

Dit optimaal onder de knie krijgen kost natuurlijk tijd. Onthoud voor nu dat het focussen op de tegenstander vooraf gaat aan het kiezen van de juiste tactiek en techniek. En dit focussen op de tegenstander houdt in dat je je voorstellingsvermogen moet trainen waarmee je visualiseert wat de tegenstander gaat doen.

Voorstellingsvermogen

Het voorstellingsvermogen is dus een belangrijk onderdeel in het tennis. Maar naast het inschatten wat de ander gaat doen en daarop anticiperen, is het ook zeer nuttig voor je eigen spel!

In het boek The Inner Game of Tennis: The Classic Guide to the Mental Side of Peak Performance wordt verteld over een trainer die een nieuwe leerling krijgt, een beginner in het tennis. In plaats van te vertellen hoe je een forehand moet slaan, begon de trainer tien forehands te slaan en liet hij de leerling kijken. Hij moest niet denken wát de trainer aan het doen was, maar hij moest proberen een visueel beeld te krijgen van de forehand. Vervolgens moest de leerling de forehand proberen na te doen en hij moest visualiseren dat hij dezelfde slag aan het slaan was als de trainer.

Het bleek dat de leerling vervolgens de beweging nagenoeg perfect kon nadoen. Hieruit blijkt dus dat in het tennis voorstellingsvermogen een ontzettend groot onderdeel is, misschien is het zelfs belangrijker dan de instructie van een slag. Je herkent het ook vast bij jezelf: als je gaat nadenken over een slag en de uitleg die je daarbij hebt gekregen, gaat de slag zelden goed. Je denkt té veel en dit zorgt voor een negatief resultaat.

Conclusie over anticiperen en het voorstellingsvermogen

Probeer in de training niet te focussen op hoe je de slag moet slaan, maar probeer het beeld voor je te zien waarin de slag wordt geslagen en zie iemand voor je die die slag slaat. Gebruik je voorstellingsvermogen.

Probeer daarnaast te trainen op het inschatten van de actie van de tegenstander door simpelweg rally’s te spelen en probeer hierbij te oefenen in het anticiperen op deze tegenstander. Dit klinkt misschien wat vaag, maar je weet wat ze altijd zeggen: oefening baart kunst. Succes!

Ken jij iemand die heel goed is in anticiperen? Waarom is het moeilijk om van hem of haar te winnen? Laat hieronder een reactie achter…