Concentratie: Weet jij waarop te concentreren?

Als je zelf tennist, hoor je vast wel eens de kreten “Concentreer je!” of “Probeer wat meer te focussen!” tijdens de training. Concentratie en focus zijn dan ook essentieel voor goed tennisspel. Maar wat is het nu precies en hoe kun je het verbeteren?

Wat is concentratie precies?

Concentratie is het richten van de aandacht op 1 specifiek ding. Het is een samenkomst van aandacht in één punt. Je kunt je aandacht verdelen over verschillende onderwerpen, maar het kan ook gericht zijn op 1 punt. Dát is concentratie. Zodra je geconcentreerd bent op iets, kun je datgene beter doen. Het is als een camera die scherpstelt. Onderdelen van concentratie zijn focus en aandacht.

In het tennis, en andere sporten, is concentratie heel erg belangrijk. Een verlies van concentratie kan grote invloed hebben op de prestaties. Daar tegenover kan een speler die geconcentreerd is zijn spel optimaliseren en goed presteren. De meeste problemen met concentratie ontstaan doordat tennissers de aandacht niet op de juiste manier kunnen richten of doordat ze worden afgeleid (door zichzelf of door mensen langs de kant).

Psycholoog Robert Nideffer heeft een model over concentratie opgesteld en vond vier soorten concentratie:

• Extern breed. Na het slaan van de bal je tegenstander in de gaten houden, bekijken waar de bal landt, plek in het veld, etc.
• Extern smal: Op het moment dat de bal wordt geslagen is er volledige focus op de bal.
• Intern breed. Nadenken over de speelstrategie voor de wedstrijd.
• Intern smal. Het visualiseren van de service voordat deze wordt geslagen.

De effectiviteit van een tennisser is afhankelijk van hoe gemakkelijk diegene van de ene naar de andere soort concentratie kan switchen.

Concentratie verbeteren

Je kunt concentratie trainen en verbeteren. Maar hoe doe je dat? Hier een aantal tips:

• Wees bewust van wat je denkt. Dat is ook het beginpunt van mindfulness. Hoe eerder je beseft dat je aandacht niet meer zo geconcentreerd is, des te eerder je actie kunt ondernemen.
• Probeer je gedachten leeg te maken. Probeer neutrale en negatieve gedachten niet toe te laten. Dit vereist oefening. Toptennissers kunnen simpelweg stoppen met denken. Maar dit heeft wel veel oefening gevergd. Als je merkt dat er onnodige gedachten komen, probeer deze dan te negeren of ze te vervangen met gedachten die positief en direct relevant zijn voor je spel.
• Focus op de bal en probeer dit zo goed mogelijk te doen. Volg het merk op de bal of kijk naar de rotatie.
• Positieve zelfspraak kan ervoor zorgen dat je gefocust blijft. Verzin een zin of woord wat bijdraagt aan je focus.

Flow kan gezien worden als het natuurlijke gevolg van sterke concentratie. Wanneer je aandacht stabiel blijft en volledig op het spel gericht is, ontstaat soms een toestand waarin alles vanzelf lijkt te gaan. In het Tennis Kennis artikel Tennis flow: Valt het te trainen en hoe? lees je hoe deze mentale staat ontstaat en of je het bewust kunt ontwikkelen.

Lees verder in het overzicht met artikelen over tennis psychologie.

Referenties

Robert M. Nideffer. Getting Into The Optimal Performance State.

---