Emotionele intelligentie leidt tot betere prestaties onder druk

Emotionele intelligentie (EQ) is een aanvulling op het beter bekende IQ. Emotionele intelligentie, het EQ, weerspiegelt in welke mate iemand emotioneel vaardig is en in hoeverre iemand daardoor succes kan bewerkstelligen. Maar hoe vertaalt dit zich binnen de tenniswereld?

Presteren onder druk en emotionele intelligentie

Als iemand onder druk staat, kan dat leiden tot verschillende emotionele responses. De meest voorkomende/relevante is angst, waarbij stress een grote rol speelt. Belangrijk bij het voelen van druk is het kunnen reguleren van je emoties. Dit reguleren bestaat uit het gebruiken van verschillende strategieën om emoties te onderhouden, te vertonen of te veranderen.

Van grote invloed op emotieregulatie is het EQ, wat weer gelinkt is aan cortisol (het stresshormoon) en de hartslag. Een effectieve emotieregulatie zorgt voor lagere levels van cortisol wanneer iemand onder druk staat. Hoge levels van cortisol zijn schadelijk voor de prestatie.

Hoe reguleer je je emoties optimaal?

Het is dus erg belangrijk dat je als tennisser goed je emoties kunt reguleren. Omdat een slechte emotieregulatie de prestaties kan ondermijnen. Maar hoe doe je dat? Een aantal tips:

1. Voel je ineens angst opkomen? Heb je het gevoel dat je gaat choken? Doe alsof je vol zelfvertrouwen in de wedstrijd staat. Hierdoor interpreteer je gebeurtenissen anders en ga je in jezelf geloven. Binnen mentale training in tennis draait dit om het herkennen en sturen van je eerste reactie.
2. Toon de emoties wanneer je denkt dat dit nodig is. Door je emoties wel of niet te tonen pas je je ‘arousal’ aan. Dit is de lichamelijke toestand waarin je verkeert (energie), de mate van lichamelijke activatie (intensiteit). Merk je aan jezelf dat je te ontspannen bent en bijvoorbeeld niet lekker in de wedstrijd zit, dan kan het helpen om even boos te worden. En als je merkt dat je in een positieve flow zit, probeer de emoties dan niet teveel te uiten. Omdat je dan je arousal-niveau verandert, wat er voor zorgt dat je niet meer optimaal geprikkeld bent. Belangrijk is wel dat je na het uiten van een negatieve emotie, de kwaadheid omzet in een positief gevoel.
3. Blijf niet te lang hangen in negatieve emoties. Leid jezelf af door aan andere dingen te denken als je merkt dat de emotie invloed op je spel heeft.

Begin met bewustwording van je emotionele intelligentie

Dit klinkt natuurlijk allemaal makkelijk, maar in de praktijk is het lastig om je emoties goed te reguleren. Daarom is het allereerst belangrijk dat je je tijdens het tennissen bewust wordt van je emoties en je emotionele staat op dat moment. Probeer daarop te letten en vanuit daar te bedenken of je emoties moet uiten. Experimenteer gerust en train daarmee je mentale weerbaarheid. Succes!

Bekijk ook het overzicht van de belangrijkste artikelen over tennis psychologie.

Referenties:

Sylvain Laborde, Franziska Lautenbach, Mark S. Allen, Cornelia Herbert, Silvia Achtzehn. The role of trait emotional intelligence in emotion regulation and performance under pressure.