In Jezelf Geloven komt niet met een handleiding

Een zichzelf waarmakende voorspelling (self-fulfilling prophecy) is een voorspelling die direct of indirect leidt tot het uitkomen van die voorspelling. Dit artikel gaat met name over hoe negatieve gedachten voor een negatief resultaat kunnen zorgen. En daarmee ook hoe je in feite in jezelf moet geloven.

Iedereen heeft wel eens een dag waarin je het vertrouwen in je eigen kunnen even totaal kwijt bent. Zo’n dag waarop je tijdens de wedstrijd meer in gevecht bent met jezelf dan met je tegenstander. Je probeert voorzichtig te spelen, je slag verkrampt en het resultaat is bepaald niet om over naar huis te schrijven. Dat gebeurt vaak juist op momenten waarop je een wedstrijd kunt uitserveren, zoals beschreven in tennistip 37.

Negatieve gedachten spoken door je hoofd. “Wéér een fout, ik kan er ook niks van! Oh nu moet ik weer serveren. Dat zal vast wel weer een dubbele fout worden.” Je probeert in jezelf te geloven. Maar je verdrinkt in de negatieve gedachten en verwachtingen.

Negatieve zichzelf waarmakende voorspellingen

Het hebben van een negatieve verwachting over je eigen kunnen kan een negatieve invloed hebben op je prestaties. Een voorspelling die ervoor zorgt dat de voorspelling ook daadwerkelijk uitkomt wordt een zichzelf waarmakende voorspelling genoemd. In het Engels beter bekend als ‘self-fulfilling prophecy’.

De voorspelling ontstaat door een verkeerde interpretatie van een situatie, bijvoorbeeld: “Die bal op mijn backhand ga ik nooit halen.” De voorspelling roept een bepaald gedrag op; doordat je weinig zelfvertrouwen hebt in jezelf, ga je de bal bijvoorbeeld verkrampt terugslaan. Dit heeft tot gevolg dat de voorspelling uitkomt; de bal gaat in het net.

Het uiteindelijke resultaat zal als bewijs worden gezien voor de oorspronkelijke voorspelling. Dit zorgt ervoor dat er een neerwaartse spiraal ontstaat. De negatieve gedachtegang wordt vastgehouden en het is moeilijk om je hierover heen te zetten.

In jezelf te geloven start met het ontsnappen aan negatieve gedachten

Al lijkt het soms onmogelijk om van deze negatieve gedachtegang te kunnen ontsnappen, de macht heb je zelf in handen. Om uit deze neerwaartse spiraal te komen en om negatieve voorspellingen te minimaliseren is het belangrijk om aan je zelfvertrouwen te werken. Hoe meer zelfvertrouwen je hebt, hoe positiever je voorspellingen worden.

Het is belangrijk om je op je positieve kanten te richten. Focus op wat je wel kunt en houd je niet teveel bezig met je angsten en wat er misschien wel eens fout zou kunnen gaan. Door je minder op de negatieve dingen te richten zullen je voorspellingen ook minder negatief worden.

In jezelf geloven is niet een concrete actie die je kan verrichten. Train jezelf om geregeld positieve gedachten te hebben op de tennisbaan. Draai verlies om in positieve leermomenten. Laat je zelfvertrouwen groeien. En voor je het weet zul je ook geloven in jezelf.

Het bewust sturen van je gedachten tussen de punten komt ook terug in tennistip 33 over het benutten van rustmomenten.

Lees verder in het overzicht van mentale tennistips.

---