Motivatie bepaalt hoe je tennis beleeft. Niet alleen of je wint of verliest, maar hoe je je voelt tijdens het spelen. Voormalig nummer één van de wereld Mats Wilander zei ooit dat hij zijn hele carrière droomde van die positie. Maar toen hij het bereikte, voelde hij… niets.
Gedurende mijn hele carrière droomde ik ervan om nummer 1 te zijn. Maar toen ik het eenmaal bereikt had en de initiële opwinding wegzakte, voelde ik niks.
Dat is een klassiek voorbeeld van motivatie die volledig op resultaat is gebaseerd.
Intrinsieke en extrinsieke motivatie
Er bestaan verschillende vormen van motivatie. Extrinsieke motivatie draait om ranking, prijzen en erkenning. Intrinsieke motivatie draait om ontwikkeling, uitdaging en het plezier van competitie.
Wanneer motivatie uitsluitend afhankelijk is van winnen, ontstaat er een probleem. Resultaten zijn tijdelijk. Ze liggen altijd in de toekomst of in het verleden. Daardoor verschuift je aandacht weg van wat je controleert: je uitvoering.
Spelers die hun motivatie koppelen aan groei en verbetering ervaren minder frustratie. Zij halen voldoening uit het proces. Ze waarderen een goed opgebouwd punt, een slimme tactische keuze of het uitvoeren van hun spelplan onder druk.
Wie op lange termijn wil groeien, moet ook wedstrijdgericht durven trainen (zie tennistip 35). Dat lukt beter wanneer je werkt met doelen die richting geven aan training en wedstrijd.
Geniet van het moment
Wil je duurzame motivatie ontwikkelen? Richt je aandacht dan op de beleving van het spel zelf. Denk aan het gevoel van een zuivere balcontact. De intensiteit van een lange rally. De spanning van een belangrijk punt.
Dat vraagt eerlijkheid. Misschien ben je meer gehecht aan resultaat dan je denkt. Maar zodra je dat inziet, ontstaat ruimte. Ruimte om tennis opnieuw te ervaren als uitdaging in plaats van beoordeling.
Motivatie wordt stabiel wanneer ze voortkomt uit betrokkenheid bij het proces. Dan ben je niet afhankelijk van één wedstrijd of één uitslag. Dan speel je omdat je wilt groeien.
Lees verder in het overzicht van mentale tennistips.
Motivatie is binnen het Triple-5 model geen losse mentale vaardigheid, maar een fundament dat voortkomt uit het trainen van de vijf mentale vaardigheden.
Werk gestructureerd aan je mentale spel
Wil je mentale training niet aan het toeval overlaten? Ontdek hoe het Slim Tennis systeem je helpt om focus, emotieregulatie, vechtlust en momentum doelgericht te trainen. Het systeem is gebaseerd op het Triple-5 model dat ook wordt uitgewerkt in het boek The Mental Habits of Winners.
Het is mooi dit te horen van J. van Swigchum, ik ervaar dit zelfde. Je gaat uiteraard voor winst maar je hoofddoel mag zijn …geniet, een wedstrijd moet een fun belevenis zijn en ga voor elke bal. Ik maak soms prachtige punten waarbij mijn tegenstrever me complimenteert, omgekeerd mag dat ook, dit is een vorm van een wedstrijd spelen voor fun en we zien wel waar we eindigen. Wees streng op jezelf en leer uit je fouten, tennis is vooral een technische sport met tactische elementen maar vooral ook een mentale aspect wat soms doorslaggevend kan zijn. Als 1 van deze zaken ontbreekt ga je minder goed spelen. Ik ben van nature erg gefocust op het technische waardoor ik regelmatig verlies maar terug kan kijken op mooie en vaak ook slechte punten. Vooral dat laatste is ondergeschikt en trek je in eerste instantie op aan datgene je goed doet of waarbij jij je goed voelt. Maw ik vloekte teveel wanneer ik een fout maakte maar iemand maakte mij de opmerking …trek je op aan je mooie punten die je ook maakt, je ziet dikwijls spelers een vuist maken na een goede score, ik denk dat dit doorslaggevend moet zijn. Het is vaak moeilijk te omschrijven wat je mentaal sterker kan maken omdat elke wedstrijd anders is, ook je tegenstrever …de ervaring zal je tenslotte leren om met dat soort dingen beter om te gaan, de kwestie is altijd “SPEEL JE SPEL” en laat je niet afleiden door andere dingen pas dan is een tenniswedstrijd leuk en fun en zal je op termijn resultaten boeken, dit is natuurlijk tennis zoals wij dat spelen op ons bescheiden niveau met veel passie, op prof. vlak is dat totaal anders …succes iedereen en ga voor elke bal
Bij mij is het omgekeerd. Ik kan enorm genieten van het spel. Ik span me in voor elke bal, maar of ik win of verlies interesseert me nauwelijks. Als ik win, dan vind ik dat wel leuk als dat van tegenstanders is, die het wel erg vinden om te verliezen.
Hoi Ajdin, super tip!
Ik ben in augustus 2013 begonnen met tennis en voelde intuitief al aan dat beleving is waar het spelletje voor mij om draait. Komt wellicht ook dat ik net als jij een kreeft (water-teken) ben? Kreeften (net als de andere water tekens Schorpioen en Vissen) zijn wat meer bezig met gevoel en beleving geloof ik. Wilander is een maag (aarde teken), die hebben vaak wat meer moeite met gevoelsmatige zaken. Maar je kunt niet generaliseren. Het ene aarde teken is het andere aarde teken niet. Iedereen is uniek!
Groeten, Jeroen
Hoi. Dank voor je reactie. Deze viel een tijd weg wegens de verhuizing van de website naar een nieuw design. Het komt daardoor nu pas onder mijn aandacht. Voor volleybal moet het zeker ook gelden. Ik ben verder ook van mening dat focus op de beleving uiteindelijk ook tot betere resultaten leidt. Wanneer spelers dat eenmaal inzien, dan zal de aanpassing eerder gebeuren. Let wel, bij volleybal kan teamdynamiek veranderingen in de weg zitten, of juist helpen. Succes en groetjes,
Ajdin
Top tip! Ik geloof daar sterk in. Ik ga er mee aan de slag bij mijn volleybalteam. Daar moet dat toch ook gelden?
Hoi Ajdin,
Nog een handige tip!
Dankjewel.
Groetjes,
Ema
Een nuttige tip, het ontspant mij meer als ik mij focus op een mooie bal slaan dan wanneer ik alleen maar op punten speel. Ik ga daardoor ook beter spelen. Ik verlies liever en sla ‘mooie ballen’ en verbeter ondertussen mijn slag, dan dat ik krampachtig om de punten bezig ben.
Dank je voor je comment Zlata. Er is niks mis met extrinsieke motivatie, en als een balans voor jou werkt, dan is dat super.. Stel echter dat het zo zou zijn dat hoe minder je extrinsiek gemotiveerd bent, hoe vaker dat doel – winst je overkomt.. Misschien kun je een keer naar een van mijn workshops komen waar dit onderwerp wordt behandeld. Het is een onderwerp dat erg besproken is in sportpsychologie..
Groetjes,
Ajdin
Ik ben het mee eens dat je ook het intrinsieke gedeelte moet ontwikkelen wil je lang in de tenniswereld mee kunnen draaien. Maar ik vind wel dat de intrinsieke en extrinsieke waardes, om het maar even zo te noemen, in balans moeten zijn. Genoeg intrinsieke waarde om weer in te zien waarom je eigelijk weer de baan op gaat
en genoeg extrinsieke waarde om voor elke bal te
gaan, met als doel winst. Naar mijn mening ligt dit het dichste bij de “waarheid” want ik ben bang dat als het intrinsieke gedeelte overneemt je in een mentale veld van
onverschilligheid beland. En dit zal je zeker niet helpen
in je weg naar de volle tennis beleving, intrinsiek en extrinsiek.