Imitatie op de tennisbaan. Komt het voor?

We hebben er allemaal wel eens mee te maken gehad. Je beste wedstrijden speel je tegen goede tegenstanders, en je slechtste spel speel je tegen de mindere tegenstanders. Het lijkt wel alsof je je niveau, tactiek of zelfs speltype aanpast aan je tegenstander. Heeft het psychologische effect van imitatie van je tegenstander ermee te maken?

Wanneer je tegen een goede tegenstander beter gaat spelen is dit natuurlijk alleen maar positief. Maar als je je laat meeslepen in het slechte tennis van je tegenstander is dit geen goede zaak. Je prestaties gaan achteruit en het spelplezier verdwijnt.

Hoe komt het eigenlijk dat je zo anders speelt tegen verschillende tegenstanders? En hoe zorg je ervoor dat je een goede wedstrijd speelt wanneer je tegen een mindere tegenstander speelt?

Verklaring van het imitatie effect

Het aanpassen van je spelniveau aan de tegenstander gebeurt vaak onbewust en automatisch. Zou dit een vorm van imitatie kunnen zijn? Onderzoek heeft aangetoond dat mensen een sterke neiging hebben om anderen te imiteren wanneer ze met elkaar in contact zijn. Emoties, gezichtsuitdrukkingen, gebaren en dergelijke worden allemaal automatisch geïmiteerd. Een verklaring voor dit fenomeen is nog altijd niet gevonden. Het imiteren van een ander, zou ervoor kunnen zorgen dat de ander je leuker vindt of dat je onbewust imiteert om een positieve indruk achter te laten.

In een situatie waarbij mensen met elkaar concurreren (zoals bij tennis) is deze verklaring voor imitatie onwaarschijnlijk. Toch wordt het idee van imitatie in concurrerende situaties door enkele onderzoeken ondersteund. In het onderzoek van Naber, Pashkam en Nakayama (2013), wordt een vorm van imitatie aangetoond in een competitief spel.

Wanneer de tegenstanders van het spel een tijdje op een lager niveau speelden, presteerden de deelnemers van het onderzoek eveneens minder. Terwijl de deelnemers juist beter presteerden (zonder dat ze het zelf door hadden) wanneer de tegenstanders een tandje bijzetten. Dit onderzoek doet vermoeden dat imitatie ook een rol kan spelen in de sport. Verder onderzoek is noodzakelijk om dit te bevestigen.

Imitatie voorkomen

Ondanks dat het imiteren van het spel van je tegenstander automatisch gebeurt, is er vast een manier die voor jou helpt om je niet te laten meeslepen in slecht spel. Het is uitvinden wat jou helpt, maar hieronder enkele tips om je eigen spel en niveau te blijven spelen.

• Zorg ervoor dat je geconcentreerd bent gedurende de punten.
• Moedig jezelf aan. Bijvoorbeeld door middel van positieve zelfspraak.
• Richt je op je eigen spelplan en niet op dat van de tegenstander.
• Stel doelen. Het stellen van specifieke en haalbare doelen zorgt ervoor dat je aandacht gericht wordt op je eigen spel en prestaties. Hierdoor haal je de aandacht voor de tegenstander weg.

Ondervind je zelf ook wel eens negatieve effecten van imitatie? Laat me weten hoe jij ermee omgaat. Laat hieronder een reactie achter.

Bekijk ook het overzicht van de belangrijkste artikelen over tennis psychologie.

Referenties

Naber, M., Pashkam, M. V., Nakayama, K. (2013). Unintended imitation affects success in a competitive game. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America, 110, 20046-20050.

---